0446 223 69 69

Sosyal Medyada Biz}

HİPNOTERAPİ
Hipnoterapi Erzincan Psikolojik Destek ve Danışmalık Vecdi ŞİLTU

ANOREKSİYA NERVOZA

ANOREKSİYA NERVOZA

ANOREKSİYA NERVOZA HASTALIĞI NEDİR ?

Ölüme neden olabilecek boyutlara varabilen anoreksiya nervoza özellikle gelişme çağındaki genç kızlarda görülür .Ortaya çıkma nedenleri genellikle aileden kaynaklandığından tedavi önlemleri  de tüm aileyi kapsamalıdır.

   Anoreksiya  (iştahsızlık) beslenmenin istemli olarak şiddetle kısıtlanmasıdır ve hastanın yaşamını tehlikeye sokabilir.Bu hastalık erkeklerde ender görülür ; kadınlarda görülme sıklığı ise 100 binde birdir.Son 20 yılda artma eğilimi göstermiştir.

   Anoreksyia nervoza  tanısı, hiçbir belirgin organik neden yokken , gıda almayı reddetme nedeniyle  başlangıçtaki vücut ağırlığının yüzde 25 ila 30’unu yitirildiğinde konur.Hastanın kendi vücut imgesini değerlendirmesi bozulmuştur.Hasta nesnel ve belirgin olarak zayıflamayı ve çevresindekilerin uyarılarına karşın zayıf olmadığını savunarak aldığı besini olabildiğince kısıtlamayı sürdürür.Geçmişte anoreksiya nervoza ,kadında sıklıkla ergenliğin geç ve erişkinliğin erken dönemlerinde görülürdü; son yıllarda giderek 9-14 yaşındaki çocuklarda bile görülmeye başlanmıştır.

ANOREKSİYA NERVOZA HASTALIĞI NASIL ORTAYA ÇIKAR ?

   Anoreksiya nervozanın  başlangıcı oldukça tipiktir.O zamana değin görünürde tümüyle sağlıklı olan genç kız ya da kadın belirgin bir beslenmeyi azaltma kararı alır; kısa sürede çok zayıflar .Kendini kısıtlamanın yanı sıra sürekli bir aşırı yeme kaygısı vardır;yemek konusu , kalori değerleri,kendine bakma zorunluluğu giderek ciddi bir takıntı haline gelir.Aile içinde iştahsız hastayı daha fazla beslenmeye yöneltebilmek için bitmez tükenmez tartışmalar ve pazarlıklar başlar;genellikle her zaman durum daha da kötüleşir.Hastanın aile bireylerine karşı güvensizliği giderek artar;onlar kendi sağlığıyla ilgilendikçe beslenme ve yıkanma gibi vücuduyla ilgili her şeyi gizlice yapmaya başlar.

İleri derecede zayıf görünümüne,yaşıtları ve yakın geçmişteki haliyle karşılaştırıldığın da zayıflamasının normal olmadığının açık olmasına karşın , hasta zayıf olmadığını ,tersine karnının yağ bağlamayı sürdürdüğünü , bacaklarının kalın olduğunu savunur.Hastanın çevresi normal beslenme alışkanlığını yeniden kazanması için baskı yaptıkça, beslenmemek için başvurduğu çeşitli yöntemler vardır.Anoreksiya nervosa hastalığına sahip kişiler çoğu zaman besinlerini saklar yada çöpe atar; genellikle kusar.Önceleri bir parmağını boğazına sokar ve kusma refleksini uyarır,giderek herhangi bir mekanik uyarı olmadığından kusmaya başlar.Aldığı besinlerin bağırsaklardan emilimini önlemek ya da azaltmak için sıklıkla müshil kullanır.Anoreksiya nervoza hastalarının çoğu belirli bir dönemde aşırı besin reddinden vazgeçip oburca yemeye başlarsa da bunun ardından her zaman güçlü bir pişmanlık ve suçluluk duygusu gelir;Hasta kusarak yuttuğu besinleri geri çıkartır.

ANOREKSİYA NERVOZA HASTALIĞININ BAŞLICA AİLESEL NEDENLERİ ?

Organik ya da ruhsal hastalıklarla açıklanamayan ve bu nedenle ‘birincil anoreksiya nervoza’ olarak adlandırılan bozukluğun temelinde hastaya sıkıntı veren ve çözemediği ağır ruhsal sorunlar vardır.Kalıcı, etkili bir tedavi programının düzenlenmesi için bunların belirlenip açığa çıkartılması gerekir.Anoreksiya nervozanın nedenlerinin araştırılmasına  aileden başlanmalıdır.Olguların büyük bölümü, sosyoekonomik açıdan orta-üst düzeyde olan aile ortamlarında başlar.Anne babalar normal kabul edilebilir ; kendilerini çocuklarının iyiliği ve rahatına adamışlardır.İnceleme derinleştirilirse sıklıkla anne ve babada doyumsuzluk  belirtileri saptanır.

Mükemmeliyetçi olan baba , beklentilerinin karşılanmadığını hisseder;kızına iyi okullar ,spor olanakları,geziler ve giysilerle yüksek bir yaşam düzeyi sağlamak için yaptığı özveriden yakınır.Günlük yaşamdaki rahatlığına karşın anne kendini çocuklarının ve özellikle kızının gereksinimleri için feda olmuş ise de bunu açıkça söylemekten geri kalmaz, kızının kendi engellenmiş hayallerini gerçekleştirdiğini görme umutlarını az yada çok dolaylı olarak açığa vurur.

Anne babanın ilgisi ve beklentileri kızlarının başarısına yöneliktir;kızlarının her zaman her şeyin en iyisini yapmasını , okul ve toplumsal yaşamının her alanında başarılı olmasını bekler.Genç kız uzun süre anne babasının özellikle annesinin yaşamına getirdiği düzenleyici tavırlara uyum sağlar ve kendi kişiliğini baskı altına alır.Anoreksiya nervozalı genç kızların büyük bir bölümü kendi kişiliklerini dışa vurmaktan ve kendi isteklerini gerçekleştirmekten vazgeçerek anne babalarının sözünü dinler.

Ergenliğin başlaması yada başka hızlandırıcı koşulların ortaya çıkması anne babaya bağımlılık ilişkisini çıkmaza sokar .Genç kız bu yaşın tipik istemleri doğrultusunda daha fazla özgürlük elde etmeye yönelir .Öte yandan cinsel gelişme,genç kızın açıkça belirtmediği duygu ,düşünce ve fantezilerin oluşmasına yol açar .Bu nedenle henüz daha olgunlaşamayan genç büyümekten korkmaya başlar yemek yemek bilinç altında büyümeyle özdeşleşir;bu nedenle yemeği reddederek ailesinin kanatları altından çıkmamayı başarır böylelikle üstesinden gelemeyeceğinden korktuğu ve onu bekleyen yaşamın güçlüklelerinden de kendini korumuş olur.

Beslenmenin ileri derecede kısıtlanması , aile bireylerinin dikkatini çekmek ve onları telaşlandırmak için kullanılan bir yöntem olabilirse de aynı zamanda , aileye karşı güçlü bir nefret ve kinin dışa vurumu ve aileyle savaşmak için tehlikeli bir araçtır.Önceden uslu ve mantıklı olduğu halde aşırı derecede mantıksızca aç kalmayı sürdüren genç kızı haftalar hatta aylar boyunca sıkıntı ve telaş içinde izlemek en dengeli anne babaları bile bunalıma sokabilir.Anne baba çocuklarının yanında daha fazla olup , yardım edebilmek için kendi kendilerini sorgulayıp , kızlarının eğitim ve yetiştirilmesinde ne gibi eksikler olduğunu araştırmalıdır.

ANOREKSİYA NERVOZA HASTALIĞINDA TANIDA GÜÇLÜKLER ?

   Anoreksiya nervoza tıp da ender görülürse de , bir çok organik hastalığın başlıca belirtisi şiddetli zayıflama olduğundan ve bu hastalıkların tedavisi birincil anoreksiya nervoza da çok farklı olacağından, oldukça önemli bir olgudur.Anoreksiya nervoza da doğru tanı konması için yol gösteren ölçütler şunlardır:Belirtilerin 24 yaşından önce başlaması , normal vücut ağırlığının %25 ine varan kilo kaybı, tehdit ve zorlamalara karşın hastanın yiyeceklere karşı inatçı ve olumsuz bir tutum içinde olması yiyeceklerden uzak durma ve zayıflamaya neden olabilecek her türlü organik ve psikolojik her türlü hastalığın araştırılarak dışlanması ;hastanın kendi kendine değerlendirilmesinde çarpıklık ; çok zayıf ve bitkin gözükmesine karşın aşırı hareketlilik ; adet kanamalarının durması , yetersiz beslenme ve aşırı hareketliliğe karşın açlık ya da yorgunluk görülmemesi her türlü yiyecekten uzak durma ve kendi kendine kusma eğilimi , şişmanlama korkusu .

Hasta muayene edildiğinde ileri derece zayıfladığı ,deride kuruma ve kabuklanma görülür;cinsel olgunluk önemli ölçüde gecikmiştir.Canlı, uyanık ,zeki görünümüne uyan ruhsal durumu , vücudunun bitkin görünümüyle çelişkilidir .Nesnel bulgular , kan basıncının , vücut sıcaklığının bazal metabolizmanın düştüğünü gösterir .

Hastalığın gidişi ortaya çıktığı yaş ve süresi, hastanın entelektüel düzeyi aile durumu, uygulanan tedaviler gibi bir dizi etken ve koşula bağlantılı olarak olgudan olguya değişir.Genel olarak hastaların büyük bir bölümünün aylar süren uygun bir tedaviden sonra iyileştiği söylenebilirse de bir bölümünde hastalık kronikleşir,hatta ölüme yol açar.

ANOREKSİYA NERVOZA HASTALIĞININ TEDAVİSİNDE NASIL BİR YOL İZLENMELİDİR ?

Bir yandan hasta beslenmeye ve kaybettiği kiloları  almaya yöneltilmelidir.Öte yandan hastanın ruhsal sorunları,ayrıca ailenin öteki bireyleriyle ilişkilerindeki sorunlar etkili bir ruhsal tedaviyle çözülmelidir.Tedavi stratejisi her olguda farklıdır.kesin ve ortak bir çözüm bulunmamakla birlikte bazı sağduyulu sıkıca izlenirse mükemmel sonuçlar verebilir.Anoreksiya nervoza hastası olan birey ister evde ister hastanede yatırılarak tedavi edilsin tedavide ilk hedeflerden biri anne babaya hastalığın yapısı ve nedenlerine ilişkin inandırıcı bilgi vermektir böylece anne babanın tavırları kökten değişir;öncelikle kızlarını yemek yemeye zorlamaktan vazgeçerler .

Hasta ,zayıflamasıyla ilgilenen ve yemek yemesi için kendisini zaman zaman  aldatarak zorlayan herkese sürekli mücadele halindedir anne babanın kendisini anlayıp çarpıkta olsa kişiliğine saygı duymaları yaralı bir yaklaşıma doğru ilk adımdır.

    Anoreksiya nervozaya birbiriyle sıkı bağlantıdan yaklaşılmalıdır :Bir yandan hastanın beslenmesi ve  kaybettiği kiloları yavaş yavaş da olsa geri alması için gerekenlerin yapılmalı, öte yandan ,beslenmeyi reddetmesinin büyümeyi reddetmesi olmamasıdır bunların faklı durumlar olduğunun anlatılması önem teşkil etmektedir.

    Anoreksiya nervoza hastası olan bireye durumunun ne denli ciddi olduğunu daha fazla kilo kaybının onu ölüme götüreceği hastaya tatlı bir dille ısrarla sık sık anlatılmalıdır.Hiç kimsenin onu belirli bir kilonun üzerine çıkarmak niyetinde olmadığına  ilişkin güvence verilmelidir.Anoreksik hastanın başlıca takıntısı şişmanlık ise, tedavi eden kişi hiçbir yararı olmayacak aşırı kilo alımının önüne geçmelidir.Çok ciddi durumlarda ise anoreksiya nervoza hastasının hastaneye yatışı sağlanmalıdır, bu durum hastaya uygun bir dille anlatılmalıdır.

24 Ağustos 2016

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN